Các trường hợp thu hồi đất không được bồi thường theo Luật Đất đai 2024

Các trường hợp thu hồi đất không được bồi thường là vấn đề pháp lý đặc biệt quan trọng mà bất kỳ cá nhân, tổ chức nào cũng cần nắm rõ, nhất là khi Luật Đất đai số 31/2024/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/08/2024. Việc hiểu đúng các quy định này không chỉ giúp bạn chủ động trong các kế hoạch tài chính mà còn là cơ sở để bảo vệ quyền lợi chính đáng khi đối diện với quyết định thu hồi của cơ quan Nhà nước.

Với tư cách là Luật sư Đinh Hương, tôi sẽ phân tích chi tiết các trường hợp không nhận được bồi thường về đất, đồng thời chỉ ra những khoản hỗ trợ khác mà bạn vẫn có cơ hội nhận được để giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất

Căn cứ theo Khoản 2 Điều 91 Luật Đất đai 2024, nguyên tắc bồi thường được thực hiện đa dạng nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân. Nhà nước sẽ xem xét bồi thường bằng các hình thức sau:

• Giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi.
• Bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng hoặc bằng nhà ở nếu địa phương có quỹ đất và người dân có nhu cầu.
• Bồi thường bằng tiền tính theo giá đất cụ thể do UBND cấp có thẩm quyền quyết định tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường.

Người dân hoàn toàn có quyền đăng ký nhu cầu bồi thường bằng tiền thay vì nhận đất hoặc nhà ở tái định cư. Tuy nhiên, để được hưởng các quyền lợi này, diện tích đất bị thu hồi phải không thuộc các trường hợp bị loại trừ bồi thường mà tôi sẽ liệt kê dưới đây.

Chi tiết 31 trường hợp không được bồi thường về đất theo Luật đất đai 2024

Theo Điều 101 và các quy định liên quan, có tổng cộng 31 trường hợp người sử dụng đất sẽ không được bồi thường về giá trị quyền sử dụng đất. Tôi đã phân loại thành các nhóm cụ thể để bạn dễ dàng theo dõi:

Nhóm không được bồi thường đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất

Trong các trường hợp này, mặc dù không được đền bù về đất, bạn vẫn có thể được nhận lại các khoản bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại:

• Đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất (trừ đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trong hạn mức).
• Đất giao cho tổ chức có thu tiền sử dụng đất nhưng được miễn tiền sử dụng đất.
• Đất thuê trả tiền hàng năm.
• Đất thuê trả tiền một lần nhưng được miễn tiền thuê đất (trừ trường hợp chính sách người có công).
• Đất thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn cho thuê.
• Đất nhận khoán để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối.
• Diện tích đất nông nghiệp được giao vượt hạn mức quy định.

Nhóm đất do cơ quan, tổ chức Nhà nước quản lý

• Đất sử dụng vào mục đích công cộng; đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối, ao, hồ.
• Đất nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng, lưu giữ tro cốt.
• Đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất do Nhà nước quản lý.
• Đất do Nhà nước thu hồi giao cho tổ chức phát triển quỹ đất hoặc UBND cấp xã quản lý.
• Đất chưa sử dụng.

Nhóm thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai

Đây là nhóm trường hợp phổ biến dẫn đến thiệt hại nặng nề cho người sử dụng đất. Khi bị thu hồi đất do vi phạm pháp luật, người sử dụng thường không được bồi thường bất kỳ chi phí nào về đất:

• Sử dụng đất không đúng mục đích và đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tái phạm.
• Cố ý hủy hoại đất và đã bị xử phạt nhưng không khắc phục.
• Đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền.
• Đất được Nhà nước giao quản lý nhưng để bị lấn, chiếm.
• Người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ tài chính (thuế, phí) với Nhà nước.
• Dự án đầu tư không sử dụng đất 12 tháng liên tục hoặc chậm tiến độ 24 tháng so với kế hoạch đã được gia hạn.

Luật sư Đinh Hương lưu ý: Nếu bạn đang lo lắng về tính pháp lý của hồ sơ đất đai hoặc đang gặp vướng mắc trong việc xác định liệu mình có đang vi phạm các quy định trên hay không, tôi có thể hỗ trợ rà soát hồ sơ và tư vấn các biện pháp khắc phục kịp thời để tránh nguy cơ mất trắng quyền sử dụng đất. Liên hệ ngay số điện thoại hoặc để lại thông tin ở cuối bài để được tư vấn.

0984 95 88 33

Nhóm thu hồi do chấm dứt việc sử dụng đất hoặc tự nguyện

• Tổ chức bị phá sản, giải thể hoặc chấm dứt hoạt động.
• Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế.
• Đất hết thời hạn sử dụng nhưng không được gia hạn.
• Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất cho Nhà nước.

Nhóm không đủ điều kiện cấp Sổ đỏ

Người sử dụng đất không đủ điều kiện cấp Sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) theo quy định sẽ không được bồi thường.

Ngoại lệ quan trọng: Đối với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01/07/2004 của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, bạn vẫn được bồi thường dù không có Sổ đỏ hoặc không đủ điều kiện cấp Sổ.

Quy định riêng cho các tổ chức và đơn vị vũ trang

Đối với các tổ chức nộp tiền sử dụng đất từ ngân sách nhà nước hoặc được giao đất không thu tiền, khi thu hồi sẽ không được bồi thường đất. Tuy nhiên, nếu phải di dời đến cơ sở mới, họ sẽ được hỗ trợ một khoản tiền với mức tối đa bằng mức bồi thường đất để ổn định hoạt động. Các đơn vị vũ trang nhân dân sẽ được Nhà nước bố trí vị trí mới hoặc chuyển đổi đất phù hợp với yêu cầu quốc phòng, an ninh.

Phân biệt “Bồi thường” và “Hỗ trợ”

Nhiều người dân thường lầm tưởng rằng không được bồi thường về đất nghĩa là không nhận được bất kỳ khoản tiền nào. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi, dù thuộc diện các trường hợp thu hồi đất không được bồi thường về giá trị quyền sử dụng đất, bạn vẫn có thể được xem xét các khoản sau:

1. Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất: Áp dụng cho những đối tượng bị ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập.
2. Bồi thường tài sản gắn liền với đất: Nếu nhà cửa, công trình, cây trồng trên đất được tạo lập hợp pháp và không thuộc diện vi phạm.
3. Hỗ trợ di dời: Kinh phí để vận chuyển tài sản, máy móc đến nơi ở hoặc nơi sản xuất mới.

Bạn có thể tham khảo chi tiết vấn đề này tại bài viết Phân biệt bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất

Những lưu ý quan trọng cho người sử dụng đất

Việc Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường thường xuất phát từ ba nguyên nhân chính: nguồn gốc đất (được Nhà nước hỗ trợ sẵn), vi phạm pháp luật đất đai hoặc đất do Nhà nước quản lý công.

Để đảm bảo quyền lợi tối đa, tôi khuyên bạn nên:

• Kiểm tra kỹ nguồn gốc đất và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính hàng năm.
• Sử dụng đất đúng mục đích, đúng tiến độ dự án đã cam kết.
• Lưu trữ đầy đủ các hóa đơn, chứng từ liên quan đến chi phí đầu tư vào đất để làm căn cứ đòi bồi thường khi cần thiết.

Nếu bạn đang nằm trong diện thu hồi đất hoặc cảm thấy phương án đền bù của địa phương chưa thỏa đáng, việc thực hiện khiếu nại đất đai là quyền hợp pháp của bạn. Với sự am hiểu sâu sắc về Luật Đất đai 2024, tôi sẽ trực tiếp tư vấn, kiểm tra pháp lý hồ sơ và đại diện khách hàng thực hiện các thủ tục khiếu nại, khởi kiện để bảo vệ quyền lợi, đảm bảo bạn nhận được mức đền bù và hỗ trợ cao nhất đúng quy định pháp luật.

Liên hệ ngay với Luật sư Đinh Hương để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn!